Македонија за прв пат подготвува Закон за младинско учество и младински политики. Идејата е да се зајакне учеството на младите во носењето одлуки кои директно ги засегаат. Повеќе од 30 луѓе работеле на оформување на предлог Законoт којшто беше најавен пред речиси две години.
Работната група не се согласувала околу многу прашања, а се одлучувало со консензус, па затоа и било потребно повеќе време.
Помеѓу членовите на работната група се и директорот на Агенцијата за млади и спорт Дарко Каевски, членови на партиските подмладоци, невладини организации, институции и други заинтересирани страни. Директорот Каевски заедно со Блажен Малески од Национален младински совет и Стефан Андоновски од подмладокот на ВМРО-ДПМНЕ на крајот на минатиот месец го презентираа првиот предлог.
Млади функционери, партиски подмладоци и невладини спремаат прв закон за млади
Законот во моментов се наоѓа во фаза на консултации меѓу членови на работната група и младите од цела држава. Процес на кој младите сеуште може да делуваат доколку се вклучат, со цел да изградат систем со кој во иднина директно ќе влијаат на процесот на одлучување и градење на подобро општество.
Поттикнати од ова, се сретнавме со директорот на Агенција за млади и спорт, Дарко Каевски – со кој, како прв човек кој треба да ги застапува ставовите на младите во државата, поразговаравме за тоа како новиот закон ќе влијае на младите, како и за самата визија и фокус на Агенцијата за млади и спорт.
“Очекувам дека со новиот закон младите дополнително ќе бидат интегрирани во самиот систем, за да не треба да зависи од добрата или лошата волја на одреден функционер дали сака или не сака да ги вклучи,” вели директорот на Агенцијата за млади и спорт, Дарко Каевски во интервју за ИРЛ. Тој додава дека младите задолжително треба да бидат вклучени, осебено додека се креираат нови процеси во нивно име.
Погледнете го цело интервју со Даеко Каевски на видеото подолу.
Сите прашања и дилеми околу новиот закон
Законот за младинско учество и младински политики предвидува уредување на формите на младинско организирање и претставување. До сега овие стапки се уредени во Националната стратегија за млади, а со овој предлог, за прв пат би добиле закон со кој ќе се регулира младинското организирање во нашата земја.
Предвидено е основање на Национално советодавно тело, кое ќе служи за соработка помеѓу младинските претставници и претставници на институциите, составено од осум претставници именувани од органите на државната управа. Не е наведено кои се тие органи. Дополнително, во советодавното тело влегуваат и девет младински претставници избрани од претходно оформеното Национално претставничко тело.
Претставничкото тело треба да претставува сојуз на форми на младинско организирање кое ќе ги претставува, координира и унапредува интересите на младинското организирање и ќе биде препознаено како главен претставник на младинското организирање од страна на државната управа. Истото ќе се основа од најмалку две третини од организациите регистрирани во Регистарот на Агенција за млади и спорт, а самата Агенција ќе одлучува за неговата форма, содржина и водење.
Во законот не е конкретно објаснето тоа што значи младинска организација или организација за млади која ќе може да биде регистрирана во Регистарот, а со самото тоа што самата Агенција ќе одлучува за водењето на регистарот, се остава простор тие самите да толкуваат кои ќе бидат организациите кои што ќе може да го оформат Националното претставничко тело. За ова имаше реакции од присутните граѓани на првата промоција на предлогот во „Јавна соба“ во Скопје.
„Ниту јас како директор, ниту било кој во Агенцијата, а ниту било кој од Владината група претставници сака во најмала мера да се изманипулира нешто од сето тоа. Се согласувам дека колку што е подетално и попрецизно наведено и колку подобро се знаат ингеренциите на секој еден од нас, толку се остава помала шанса за нешто да излезе надвор од контекст,” одговара Каевски за ИРЛ запрашан дали има простор за манипулација во регисатрот со конкретниот предлог Закон.
Законот предвидува и регулирање на локални младински совети. Законот предвидува општините да мораат да формираат локални младински совети преку промени во нивните статути.
Рекоа за предлогот
Иван Јованов, младинско здружение LEAD:
Пред се треба да ги поздравиме напорите на Агенцијата за млади и спорт, Канцеларијата на ОБСЕ, НДИ како и работната група која го подготви предлог текстот во изминатите годинаи половина. Процесот за истиот е отворен и инклузивен каде младите луѓе можат да ги кажат своите мислења.
Според мене, текстот на законот поседува добра основа за конечно во нашата земја да се регулира младинскиот сектор и младинските политики. Добра страна е тоа што ги уредува формите на младинско организирање, како младинска организација, организација за млади и чадор организација. Исто така законот предвидува советодавно(ко-менаџмент) тело составено од младински претставици и претставници на институции што е чекор напред и е во рамки со примерите од европските земји. И последно законот предвидува и сервиси за млади како Канцеларија за млади и младински центри, нешто што до сега не беше опфатено.
Како главни предизвици во законот би ги издвоил општите формулации и дефиниции кои оставаат простор за толкување. На пример критериумите што се претставува организација за млади се општи и потребно е да се допрецизираат. Понатаму, постапката за формирање на Национално претставничко тело на младите е исто така нејасна и остава простор за толкување. И за крај, потребно е да се вметнат механизми за отчетноство однос на буџетските трошења поврзани со законот, бидејќи се предвидува издвојувањеод 1% од државниот буџет за спроведувањето, а не се споменува како ќе се известува по однос на истиот.
Мартина Илиевска, Младинси образовен форум (МОФ):
Зконот треба да регулира неколку клучни работи за младите: За прв пат во рамки на закон ќе биде дефинирана категоријата млади од 15 до 29 години, која до сега беше пропишана само во Националната стратегија за млади. Регулирано е младинското организирање и учество на национално и локално ниво преку Националното претставничко и националното советодавно тело, и Локалните младински совети. Кои дирекно ќе ги вклучуваат младите во креирање на политики кои се од нивна важност. Законот ги дефинира Младинска прганизација, Организација за млади и Младински чадор организации со што прави дистинкција меѓу младинскиот сектор и останатите организации. Законот исто така треба да гарантира средства од Буџетот на РСМ кои ќе бидат наменети за млади.
Предлог законот што моментално е во процес на консултации е всушност драфт верзија на текст, работен од страна на работната група. Текстот е отворен за коментари и дополнувања, кои би требало да се добијат во процесот на консултации. Според мене делот ао Сервиси на млади е најоскуден и треба да се дополни согласно потребите на младите луѓе, со цел да добиеме сервиси кои навистина се потребни и ќе бидат во корист и со цел на подобрување на младинскиот стандард и активизам.
Видео на ИРЛ од социјални мрежи: Дарко Каевски, директор на Агенција за млади и спорт и поранешен претседател на партиската младина на СДСМ зборува за непотизмот и системот на заслуги.
https://www.facebook.com/IRLMacedonia/videos/624249151384502/
Младинскиот тим „Крик“ на Истражувачката репортерска лабораторија секоја недела емитува интервјуа и анализи чија мисија е да ги прикажат големите проблеми од сферата на владеењето на правото и борбата со корупција преку потребите и проблемите кои ги мачат младите. Дел од нашата мисија е да им дадеме глас и видливост на идните лидери во јавниот живот и да го претставиме неискористениот потенцијал на храбрите, прогресивни млади кои останаа во Македонија.
