Press "Enter" to skip to content

Случај Студентски дом „Пелагонија“: Пеколни домаќини на пеколен дом

04.06.2019

За ДУИ често во јавноста се коментира како за недопирливи луѓе. Тие го преживеаја ударот од падот на нивното заедничко недемократско владеење заедно со ВМРО-ДПМНЕ и продолжија и со новата власт на СДСМ. Со години држат клучни позиции во многу инстутиции. Во јавноста се открија корупциски скандали врзани со работата на оваа  партија, институциите  како СЈО отворија истраги за корупција во редовите на ДУИ, но се чини дека ниту еден случај во кој е  вмешан нивен  кадар не може да стаса  до истрага, а уште потешко до обвинение. ИРЛ Македонија открива дека седум години обвинителството не постапува по пријавата на Антикорупциската комисија против тројца директори на домот, еден од ДПА, двајца од ДУИ, вклучително и последниот директор којшто во моментов работи со истечен мандат, а владата абер нема да назначи друг.

Пишува: Деница Чадиковска

Кога фотографиите од купови ѓубре кое студентите го фрлале од прозорецот станаа вирални на социјалните мрежи, јавноста по долго време му го виде лицето на директорот на студентскиот дом „Пелагонија“ Бујар Муртезани.  Револтот кој што граѓаните на социјалните мрежи го истурија врз студентите се чинеше како добра можност за добар пиар.  Пред дузина камери, новинари и фотографи градоначалникот на Град Скопје Петре Шилегов и директорот на студентскиот дом Бујар Муртезани ги нарекоа студентите несовесни. Долго зборуваа за одговорноста и одлучноста да се казнат оние кои ги направиле малите депонии во дворот на домот.

Реакцијата несомнено беше брза, иако депониите биле таму повеќе од пет години. Во тие пет години никој не бил казнуван, а според дузината сведоштва на сегашни и поранешни студенти, директорот не спроведувал ред и не се грижел за хигиената, никој не бил казнет, но и ретко се чистело.

Медиумите со години известуват за мизерните услови во кои живеат студентите во скопските домови. Домот „Гоце Делчев“ заврши и во глобалните медиуми на насловните страници. „Пеколен дом“, ќе пишат новинарите на Инсајдер. Но, за македонските граѓани шокантните фотографии од студентските домови веќе одамна никого не шокираат.

Распаднати кровови во ДСД „Пелагонија“
Фото: Деница Чадиковска

Поранешен студент за ИРЛ своите денови минати во „Пелагонија“ ги опиша како тешки и недостоинствени. Тој по многу голготи добива кревет во домот во кој е сосема вообичаено да протекува кровот, а студентите да седат со кофи во тесните соби, кои наликуваат на просториите од казнено-поправните домови. Никакви или минимални се приходите од самоодржливост, иако тие смеат да остваруваат и други дејности со цел да обезбедат подобар стандард за младите.  Според Државниот ревизор, домовите можат да бидат профитабилни. Но, наместо во домот парите завршуваат во рацете на приватни лица кои што речиси за бадијала и со незаконски доделени договори за закуп остваруваат профит и вршат комерцијалнии дејности.

Студентски домови – симптом на едно длабоко заболено корумпирано општество

Јавноста ги етикетираше како „провинциски сељаци“ кога се појавија фотографии од расфрланото ѓубре во „Пелагонија“. Ги нападнавме системските жртви, но не погледнавме како живеат. Никој не праша кои се младите партиски кадри кои што со години ги узурпираат институциите за млади? ИРЛ во следната недела ќе објави серијал стории за студентските домови и корупцијата, за тоа како партиите ги делегираат за директори нивните подмладоци, па и такви истражувани за криминал, за да креираат нови млади војници кои ќе се колнат пред вредностите како клиентализам и силеџиство. Куса најава за тоа какви се ефектите од корупцијата во студентските домови. Истражувањето наскоро.

Gepostet von Investigative Reporting Lab Macedonia am Sonntag, 26. Mai 2019

ИРЛ – Македонија открива хаос во работењето на „Пелагонија“ и непостапување на институциите по пријавата за директорот Бујар Муртезани од страна на Антикорупциската комисија. Повод за пријавата биле наодите за незаконито работење и злоупотреба на службената должност. Наместо за подобрување на стандардот на студентите, парите се трошеле ненаменски и во незаконски постапки кои им овозможувале на поединци да профитирааат. Седум години не може да се покрене истрага бидејќи обвинителството тврди дека полицијата не им дава документи, а полицијата сугерира дека обвинителството лаже.

Бујар Муртезани – дете со партиски штит

Бујар Муртезани е од скопската населба Сингелиќ. Порано го менаџирал кафе-барот „Клик“ во Старата скопска чаршија. Извори од ДУИ велат дека тој е во роднинска врска со Назим Буши, актуелен оперативен директор во „Телеком“ назначен минатата година, висок функцонер во ДУИ и поранешен командант на ОНА во кумановскиот регион.

Бујар Муртезани (десно) до Назим Буши веднаш до него. Фотографијата е јавно споделена на фесјбук страницата на Муртезани.

Студентите велат дека ретко го гледат во домот, а иако на таа позиција е од 2009 година, многумина не знаат ни како изгледа. Тој е назначен за в.д. директор на домот во септември 2009 година на местото на Исмаил Абази кој што бил в.д. директор 9 месеци пред него. Во ревизорскиот извештај од 2009 година ревизорот открива незаконито работење кое опфаќа периоди од работата на двајцата директори. По извештајот, Антикорупциската комисија бара од обвинителството да покрене истрага против Муртезани и Абази водејќи се од истражените наоди на ревизорот, а по допрен глас бара и иницијатива за претходникот на Абази од ДПА, Азем Садиќи. Не се познати детали од наодите на Антикорупциската за Садиќи.

ИРЛ исто така открива дека иако е директор речиси 10 години, Муртезани досега ниеднаш нема поднесено анкетен лист за својата имотна состојба до Антикорупциската комисија.

Раскалашени директори

Наместо за студентски стандард, пари се трошеле за незаконски вработувања, кафеани, се делеле договори за профитабилни бизниси за кои сметките ги плаќал домот, често не се правеле јавни набавки, а се склучувале договори, додека во оние случаи кога се правеле директорите не чекале ни огласите да завршат, па си делеле тендери кому сакале. Се јадело и пиело на сметка на домот – кој и да сакал, каде и да сакал. Во меѓувреме, студентите живеат со кофи вода во собите поради честите протекувања и сонуваат за топла вода за  туширање.

Ходник во домот
Фото: Деница Чадиковска

„Јас како поединец уредно доставив забелешка до ревизијата затоа што сите наводи се во периодот кога јас не сум ја извршувал функцијата директор. Тоа се однесува на моите претходници. Што се однесува до постапките во ОЈО и Антикорупциска максимално соработуваме со сите и ги доставивме сите документи кои ги бараа, а тие треба да постапат согласно надлежностите“, вели Муртезани.

Некои од неговите тврдења не се совпаѓаат со фактичката состојба. Тој бил в.д. директор околу три месеци во спорната 2009, а ревизорот открил неправилности и во делот кој ја покрива неговата работа.

„Целиот овој период функцијата ја извршувам чесно и одговорно воден од мислата да направам уште подобри услови за студентите“, вели Муртезани.

Директор со истечен мандат

Според документите од Централниот регистар, последната промена која се однесува на директор е направена 2010. Тој за ИРЛ кажа дека бил избран во 2010 со мандат во времетраење од 5 години и со право на уште еден мандат, кој според новиот закон за Студентски стандард од 2013 е 4 години. По истекот на првиот мандат тој конкурирал повторно и бил избран, но таква промена во Централен не постои.

Нов управен одбор составен од партиски членови на СДСМ и ДУИ во 2018 година го заменува стариот одбор кој што беше составен од партиски членови на ВМРО-ДПМНЕ и ДУИ. Од ДУИ е и Бујар Муртезани чија што партија опстанува на власта веќе 11  години, а тој на оваа позиција е од 2009 година. Министерот за образование Арбер Адеми под чија што надлежност е домот, на прашање на ИРЛ одговори дека не е запознен со овој случај и треба да провери.

“Не сум запознаен со ситуацијата, треба да провериме и Министерството ќе постапи согласно законот.

Директорот Муртезани не одговори конкретно како директорува, но според новиот закон, нема право на трет мандат.

Двајца обвинители  седум години не можат да мрднат  од предистражна постапка

Двајца обвинители  се смениле, но ниту еден не мрднал од почетната точка. На прашања на ИРЛ, од ОЈО за организиран криминал и корупција ни одговорија дека Иницијативата од Антикорупциска комисија била примена на 30.01.2012 и предметот бил распределен кај обвинителката Лиле Стефанова. Откако во 2015 обвинителката Стефанова заминала да работи на прислушуваните разговори во Специјалното јавно обвинителство, случајот му бил доделен на обвинителот Наум Пановски.

ИРЛ  разговараше со обвинителот Пановски во одделението за гонење на организиран криминал. Тој се пожали дека немаат доволно ресурси за работа во обвинителството што доведува до спора правда, но исто така, обвини дека полицијата за конкретнатиот случај не им доставува документи кои тие ги бараат и оттука, истрагата не може да почне. Полицијата ни испрати допис во којшто тврди дека тие три пати им праќале документи, а обвинителството три пати им се обраќало за истите документи.

Од обвинителството тврдат дека неколку пати доставиле ургенции до Министерството за внатрешни работи со кои барале МВР да каже до каде се со предметот и какви дејствија министерството преземало, но одговор на овие ургенции не добиле.

Од министерството за внатрешни работи пак велат дека тие доставиле се што се барало од нив, дури одговарале и на дополнителни ургенции. Но, насоки за понатамомшно постапување не добиле.

„Во меѓувреме имало и консултации со надлежниот ЈО, по што од страна на МВР – ОСОСК било доставено Известување број на 15.10.2015 година, со кое ОЈО за ГОКК е известен за претходно преземените активности и доколку се потребни дополнителни анализи, да достават конкретни насоки за постапување“, пишува во дописот на МВР до ИРЛ.

Домовите вон контрола – министерството не врши надзор

Во извештајот за буџетската сметка ревизорите го повикуваат и Министерството за образование дека неажурно си ја вршат работата.

„МОН како надлежно министерство за организирање, спроведување и вршење надзор над студентскиот стандард кај студентските домови, вклучувајќи го тука и ДСД Пелагонија во изминатиот период голем дел од надлежностите што се однесуваат на финансирањето на оваа дејност не ги врши на начин предвиден со закон со што влијае на ликвидноста и функционирањето на ДСД Пелагонија“, пишува во ревизорскиот извештај.

Оваа година Владата одвои помалку пари од буџетот за студентскиот стандард во земјава. Домовите и онака со години се ниско буџетирани, а најголем дел од буџетите одат за плати на вработените.

Читајте утре: Матни зделки за приватни  бизниси, партиска трговија со студентски легла: детали од злоупотребите во домот „Пелагонија“

Редактура: Александра Денковска и Сашка Цветковска