Оправдани се стравовите за опасност од бегство и опасност од влијание врз сведоци, вака накусо изгледа резимето од образложенијата на судиите кои одлучуваа за притворите на поранешниот шеф на УБК Сашо Мијалков и бизнисменот Јордан Камчев. ИРЛ Македонија дојде до судските решенија за Мијалков и Камчев со коишто и двајцата се испраќаат од затвор во куќен притвор. Истите откриваат дека Камчев, покрај македонското имал и бугарско државјанство, но и дека Мијалков може непречено да комуницира со лица вклучени во истрагата бидејќи СЈО таква листа не доставило, ниту му забранило да користи мобилен телефон.
Автори: Сашка Цветковска и Маја Јовановска
„Падна Империјата“ или „СЈО и возврати на империјата“, ова се само дел од насловите коишто осамнаа по притворањето на некогаш најдобрите пријатели и најмоќните луѓе во градот – Јордан Камчев и Сашо Мијалков. Малкумина беа оние кои мислеа дека ќе дојде ден кога некој од нив двајца ќе заврши зад решетки. Многу повеќе, пак, беа оние кои сметаа дека притворањето на кумовите доаѓа како мерка за амортизирање на негативните политички ефекти по бегството на Никола Груевски, за којшто СЈО, исто како и за Мијалков и Камчев не сметаше дека постои опасност од бегство.
Јордан Камчев беше приведен на 10 ноември. По десетина дена му се придружи и Сашо Мијалков. И двајцата беа ослободени викендот непосредно пред пречекот на новата 2019 година. За домашниот притвор на Камчев одлучуваа судиите во Апелацискиот суд во Скопје, откако првата жалба до Кривичниот совет не му помина. Потпишан е судијата Јани Нича којшто претседавал со Советот во Судот, но не се познати другите судии. Според решението, Камчев се сомничи за злосторничко здружување, оштетување и повластување на доверители, злоупотреба на службената положба и овластување, намерно предизвикување стечај,измама и перење пари, додека Мијалков за конкретниот случај се сомничи за злосторничко здружување и перење пари.
ПН: Камчев со бугарско државјанство, Мијалков без забрана за комуникација со сведоци
Првиот има историја на бегалец од правдата, вториот е некогаш најмоќниот човек во Македонија и прв братучед на најславниот бегалец Никола Груевски. А покрај нив, домашен притвор „ќарија“ и Миле Јанакиески и Кирил Божиновски обвинети во повеќе случаи на СЈО. И покрај долгата листа на причини наведени во самите решенија кои од осомничените прават ризични лица кои би можеле да избегаат, сепак, Специјалното јавно обвинителство одобрува куќен притвор и за двајцата. Во случајот на Камчев правилата се построги, за разлика од Мијалков кому не му се забранува ниту мобилен телефон оти според решението СЈО не можело да изготви листа на забранети уреди за комуникација, ниту листа на сведоци или оштетени во истрагата врз кои тој би можел да влијае.
Јанева овој потег го правдаше со подобри реформи и владеење на правото.
„Мислам дека за периодот додека беа во притвор се собраа доволно докази и се анализираа сите аспекти до кога би можеле да бидат во притвор и дали со други мерки може да биде обезбедено нивното присуство. Сметавме дека е добро за реформите, за владеењето на правото, овие лица да бидат во следниот период во куќен притвор и со тоа ќе биде доволно обезбедено нивното присуство“, изјави Јанева во интервју во вестите на телевизија „Канал 5“ непосредно по ослободувањето од притвор на осомничените.
Таа дообјасни дека во периодот што следи ќе се вршат само финансиски анализи, па осомничените веќе не се потребни во притвор и не можат да влијаат на сведоци, да го повторат делото, ниту пак да избегаат. Но, аргументите во решенијата на Судот говорат дека и двајцата имаат и имот и влијание да бегаат, но и да влијаат врз сведоци. Од тие причини на Камчев покрај куќниот притвор му се забранува и комуникација, но не и на Мијалков.
Во судските решенија од Кривичниот и Апелацискиот суд до кои дојде ИРЛ, како мерки на претпазливост за Јордан Камчев СЈО го наведува следново:
„Во решението Судот покрај забраната за ограничување од местото на извршување на притворот, да определи забрана за комуникација со лица и употреба на средства за комуникација и да нареди мерка на претпазливост одземање на македонската патна исправа и бугарската патна исправа“, се вели во решението на Судот каде што се цитира барањето на СЈО.
Од овие судски документи за прв пат се дознава дека најбогатиот македонски бизнисмен не само што ги прошири бизнисите во Бугарија, туку тој од оваа соседна земја зел и државјанство.
„На опасноста од бегство особено укажува околноста што осомничениот покрај македонското поседува државјанство и на Р.Бугарија каде истиот и неговото семејство поседуваат недвижен имот на свое име и каде имаат пријавено живеалиште, воедно осомничениот е сопственик и на повеќе правни лица надвор од Р. Македонија, а кои околности упатуваат дека осомничениот лесно може да се даде во бегство“, наведува Апелацискиот суд и смета дека е оправдана оценката на Кривичниот совет на првостепениот суд дека постои основано сомневање дека доколку Камчев биде пуштен на слобода да избега.
Кривичниот совет на Кривичниот суд вели дека доколку Камчев биде пуштен да се брани од слобода „може да ја попречува постапката со влијание на сведоци и прикривање на докази, имајќи го предвид фактот дека во понатамошниот дел на постапката потребно е да се преземат истражни дејствија заради прибирање на вербални и материјални докази“.
Но, сепак Кривичниот совет на Апелацискиот суд носи одлука Камчев од затворски да биде пуштен во домашен притвор. За време на куќниот притвор Камчев не смее да го напушта домот, без одобрение од судот. А, полицајци од полициската станица Карпош во текот на 24 часа ненајавено да го проверуваат присуството во неговиот дом.
На Камчев му се одземени и двата пасоши – македонскиот и бугарскиот.
Мијалков е богат и врзан со службите низ регионот
Мијалков во судот се води како магистер по економски науки и раководител на фирмата „Макпоинт“ со месечни примања од 61.300 денари. Со лична карта на улицата „Народен форнт“ во Капиштец, со престојувалиште на „Салвадор Аљенде“ на Водно и имот и дозвола за престој во Чешка. Во случајот на Мијалков, самото обвинителство е тоа кое бара од Кривичниот суд Мијалков да биде пуштен во домашен притвор. Во првото барање и за него, како и за Камчев се бара забрана за комуникација со лица и употреба на средства за комуникација.
Но, судот возвраќа дека предлогот не е разбирлив и не содржи се она што е потребно за да може да се постапува по него.
„Со предлогот на судот му се предлага спрема осомничениот да определи мерка куќен притвор со забрана за комуникација со лица и употреба на средства за комуникација без притоа да бидат наведени лицата, односно податоци за лицата со кои се бара на осомничениот да му се забрани комуникација со нив – сведоци, оштетен, жртва, соучесници, помагачи, лица што негативно влијаат на него и помогнале тој да се впушти во негативни активности и слично, како и забрана за употреба на средства за комуникација, но без да се наведат средствата– телефон, скајп, вибер, имејл, фејсбук, инстаграм, овозможени преку фри хотспот, 3Г, 4Г, интернет и слично.“, пишува во решението на Судот, по што судијката Весна Димишкова го задолжува обвинителството да го доуреди предлогот во рок од три дена.
СЈО не можело да наброи уреди за комуникација и листа со сведоци за Мијалков
СЈО не чекаше ни 24 часа, туку следниот ден на 29 декември (сабота) испраќа коригиран предлог до судот со кој „го повлекува предлогот за определување на дополнителни забрани, како забрана за комуникација со лица и употреба на средства за комуникација бидејќи не можело да ги прецизира сите лица и средства за комуникација за кои треба да се однесува забраната“.
Со несудски речник, Мијалков во домашен притвор може да користи телефон, интернет, социјални мрежи и да им се јавува на сведоци, осомничени, односно СЈО не му забранува комуникација со ниту едно лице.
СЈО признава дека се уште постои основан страв дека осомничениот може да избега „имајќи го во предвид фактот дека имал пријавено живеалиште во Чешка, тој и неговото семејство поседувале поголем број недвижен имот во и надвор од Македонија, тој поседувал голем број на акции во правни лица во Македонија, како и поранешната функција какао директор на УБК.
Потоа дека неговите блиски врски со поголем број лица вработени во разузнавачки и контраразузнавачки служби во регионот и пошироко и влијанието што го имал во овие структури и во моментов истражната постапка опфаќала преземање на повеќе истражни дејствија со сослушување сведоци, прибирање на материјални докази, издавање на наредби за финансиски вештачења, обвинителството повторно ги разгледало сите околности во поглед на мерките кои можеле да се преземат кон осомничениот за обезбедување на осомничениот и водење на истражната постапка и нашло дека целта да се избегне опасноста од бегство можела да се постигне и со примена на поблага мерка – куќен притвор“.
За разлика од решението на Камчев каде што уредно е наведено и која подрачна полициска станица е должна да ги врши проверките, во она на Мијалков не пишува ништо, освен дека МВР треба повремено да тропне на врата, неколку пати на ден, и да види дали е дома без да се посочи СВР Центар како подрачна полициска станица.
Од МВР велат дека тие го прават само она што смеат или она што ќе го нареди Судот. Проверките ги вршат редовно, неколку пати на ден, но тие немаат моќ некого да ослободат или притворат, туку постапуваат по налогот на Судот, којшто пак, по барање на Јанева и ги пушти Мијалков и Камчев дома.
Двојни аршини
Реакциите во јавноста по ослободувањето на Мијалков и Камчев беа, благо речено, бурни. Еден од оние кои први протестираа беше и новинарот Томислав Кежаровски.
Со амнестијата, помилувањето, помирувањето или што и да е, на Бетка ќе и останат фустаните и здолништата, чантите и накитот купени со државни пари, а на Мијалков му остануваат милијардите евра, на Орце фирмите и криминалните бизниси, на Муковски набилданите тендери и од нив украдените пари, на Протоѓер му останува се, на струмичанката Силвана Бонева веќе и да не се сеќаваме. А нам…нам ќе ни остане надежта за правна, праведна и правична држава, напиша Кежаровски на својот фејсбук профил на 28 декември.
Тој помина шест месеци во затворски притвор. И покрај огромните притисоци од меѓународната заедница, тој беше одбиван да излезе оти бил сиромав и можел да бега. ИРЛ го праша што мисли за овие одлуки за притворите на двајцата имотни моќници.
„Мене не ме пуштаа од притвор долго време бидејќи сум немал имот и поради тоа сум претставувал ризик за бегство. Во самото судско решение ми беше забранета комуникација со медиуми и новинари, а по моето пуштање од притвор каде што се разболев, обвинителката по три дена побара да бидам вратен во Шутка затоа што ме видела на Фејсбук како наздравувам со чашка ракија. Кога ме пуштија, новинарската заедница ми дојде дома, и држев една чашка за да наздравиме. Тоа за обвинителството беше доволно да бара да ме вратат во Шутка, “ рече Кежаровски.
ИРЛ до СЈО испрати прашање, зошто ова обвинителство не доставило листа за комуникација, како и листа на лица со кои Мијалков не смее да комуницира. До објавувањето на овој текст, не добивме одговори од обвинителството кое го води Катица Јанева.
ИРЛ пред десетина дена објави дека банките, должниците и доверителите во дел од компаниите вмешани во случајот „Империја“ изработија предлог договор со којшто се определува исплаќањето на кредитите кои овие компании ги должат кон повеќе банки, но и средства кои им се должат на други доверители како фирми и физички лица.
