Репортажа од отворањето на тендерот за вакцини – новите играчи бараат најголем залак, Македонија Лек конкурира за други вакцини, „Глаксо Клајн Смит“ обвини за фаворизирање. Се борат пет компании: Д-р Пановски, Македонија Лек, Елбијор, Алкалоид Конс и Феникс Фарма.
(ФОТО ИРЛ: Претставници на компаниите присуствуваат на отворањето на понудите од тендерот за имунизација во Министерството за здравство“)
Сторијата е изработена од Истражувачката репортерска лабораторија – ИРЛ Македонија во партнерство за публикација со „Макфакс“. Автори: Александра Денковска и Деница Чадиковска
Тимот на Истражувачката репортерска лабораторија беше на отворањето на понудите од тендерот за имунизација на населението. Отворањето помина во тензична атмосфера со обвинувања за фаворизирање на одредени производители и забелешки за технички пропусти кај конкуренцијата. Министерството за здравство не ги читаше јавно сите документи од договорот, така што јавноста не знае кој понудувач со кој производител има договор. Новинарите на ИРЛ присуствувале и на други отворања на тендери и праксата била – целосно презентирање на тендерските документи. ИРЛ побара од Министерството за здравство да ни испрати записник од отварањето на понудите, како и информациите кои ќе покажат кој фармацевтски играч од земјава со кој светски производител има договор.
Пет компании, меѓу кои и „Македонија лек“, денеска му понудија зделки на Министерството за здравство за набавка на вакцини, раствори за вакцини и други трошоци поврзани со имунизацијата. Целиот тендер тежи 10 мииони евра, а меѓу нив е и набавка за вакцини против морбили. За сите делови од тендерот за набавка на различни вакцини, меѓу кои што и оние против морбили, се пријавија пет фирми: „Македонија лек“, „Феникс фарма“, „Елбијор“, „Пановски“ и „Алкалоид Конс“.
Со овој тендер ќе се набават повеќе различни вакцини, раствори и слично. Најмногу понуди, вкупно осум поднеле компанијата „Елбијор“, компанија која е реалативно понова на пазарот на фармација и која што тендерите со крупни милионски суми почнува да ги добива во последните две години. Седум понуди поднесоа и компаниите „Феникс фарма“ и „Македонија лек“. „Алкалоид Конс“ поднеле понуди за 3 дела и „Пановски“ за еден дел од тендерот.
Македонија Лек не бара тендер за морбили, „Гласко Клајн Смит“ со обвинувања за тендерот за ХПВ и пневмонија
Со забелешки и обвинувања за фаворизирање помина денешното отворање на понудите за набавка на вакцини за континуирана имунизација на населението и вакцини по епидемиолошки индикации.
Претставничката на компанијата „Глаксо Смит Клајн“, која досега преку „Македонија лек“ ги набавуваше вакцините против морбили, на отворањето на понудите даде забелешка дека Министерството за здравство во делот за набавка на вакцините за ХПВ и ПЦВ фаворизирал еден светски понудувач.
„ Во делот 9 и 12 за ХПВ и ПЦВ вакцините, тендерската спецификација е затворена, а досега не било така. Со спецификацијата се фаворизира еден светски понудувач“, рече претставничката на Гласко Смит Клајн.
На прашање на ИРЛ за кој понудувач станува збор, таа рече дека не сака да коментира и дека Министерството знае кого фаворизира и треба да каже. По отворањето на понудите ја прашавме претставничката на Пановски за став околу обвинувањата на претставничката на „Глаксо“, на што таа кусо одговори дека „тоа не е точно и дека не постои можност да се фаворизира само еден понудувач“.
„Тендерот го правиме врз основа на спецификации. Спецификациите за тендерот се направени врз основа на барањето кое го доставуваме до комисијата за имунизација и комитет во таа комисија ги подготвува спецификациите. Тоа го прават тие, јас не знам што точно се зборувало на тендерот за вакцините, изјави министерот за здравство Венко Филипче на обвинувањата од претставничката на компанијата „Глаксо Смит Клајн“ дека со дел од тендерот се фаворизира само еден светски понудувач.
За ХПВ вакцините понуда дала компанијата „Алкалоид конс“, додека за ПЦВ компанијата „Д-р. Пановски“ која прв пат учествува на тендер за набавка на вакцини.
Претставници на другите компании пред комисијата забележаа дека за вакцините на „Глаксо“ за Рота вирусот не би требало да бидат дел од понудите. Тие тврдеа дека овие вакцини немале одобрение за пуштање во промет од Македонија, туку само од Европска Унија.
За тендерот за морбили двајца понудувачи
Во делот од тендерот кој што се однесуваше на вакцините против морбили се пријавија две компании: „Алкалоид Конс“ и „Феникс Фарма“. Досегашниот набавувач „Македонија лек“ нема поднесено понуда.Понудата на „Алкалоид конс“ е 352 илјади евра, додека „Феникс фарма“ понудиле 461.463 илјади евра.
Во екот на епидемијата на морбили и антиваксинална кампања, на почетокот на годинава на социјалните мрежи се појави слика од кутија со вакцините за морбили „Priorix“ на која можеше да се види дека македонската декларација залепена врз оригиналната содржи информација со постара важност од оној втиснат на амбалажата од белгискиот производител. При вонредна контрола во сите вакцинални диспензери беа пронајдени 635 кутии од МРП вакцините со погрешни датуми на декларациите.
„Македонија лек“ – компанијата која ги набави вакцините преку „Глаксо Смит Клај“ беше парично казнета, а министерот Филипче на прес-конференција изјави дека се разгледува можноста за одземање на дозволата, вклучително и раскинување на веќе потпишаните договори со увозникот на вакцините.
Од „Македонија лек“се правдаа дека вакцините не се со изминат рок, туку станува збор за ситна техничка грешка при што на кутиите биле залепени погрешни декларации на кирилица. Тие тврдеа дека вакцините се со добар и проверен квалитет од реномираниот европски производител „Глаксо Смит Клајн“ од Белгија. ИРЛ дознава дека минатата недела претставнции на оваа компанија биле во посета на „Македонија Лек“, но никој од засегнатите не сака да разговара на оваа тема.
МАЛМЕД донесе решение вакцините за морбили со погрешни декларации, иако се исправни, да бидат уништени во Дрисла. Уништувањето на вакцините во јавноста предизвика дополнителен страв и револт.
За овој случај обвинителството по допрен глас отвори истрага за овој случај и нареди сите вакцини кои не се уништени да бидат предадени на обвинителството.
„Надлежен јавен обвинител веќе издаде Наредба до Бирото за јавна безбедност при Министерството за внатрешни работи со која побара да се извршат проверки во правното лице „Македонија лек“, како увозник и дистрибутер на вакцината МРП. Од фирмата-увозник ќе треба да се обезбеди комплетната документација поврзана со увозот на вакцините и нивното етикетирање. Проверки ќе се извршат и во Агенцијата за лекови и медицински помагала – МАЛМЕД во поглед на извршените контроли на увезените вакцини и евентуално констатираните неправилности“, соопштија од обвинителството.
Поновите играчи со најголеми амбиции на тендерот
Феникс Фарма и Елбиор бараат најмногу пари од државната зделка вредна 10 милиони евра. По нив следат Д-р Пановски и Алкалоид и најмалку пари во вкупно шест понуди поднеле „Македонија Лек“. Сите компании заедно имаат поднесени понуди 11, 600 милиони евра.
