ИРЛ испитуваше кој се крие зад анонимните фондови кои во јавноста се претставуваат како холандско – американски инвеститори. Контроверзниот проект од пред две децении, реализиран со пари на граѓаните сега се продава. Докторот Жан Митрев отуѓува мнозински удел од болницата, но ќе остане менаџер и ко – сопственик. Стратешки партнер во улога на купувач е навидум холандски фонд – „Балкан Алианс Хелткер“. Фондот во март го купил бизнисмен од Албанија, Клодијан Алајбеу, кој веќе во мај излегол од сопственичката структура од фирмата со која го купил „Балкан Алианс Хелткер“.
Докторот Жан Митрев ја продава клиниката „Жан Митрев“. Од болницата потврдија дека се во финални преговори со „Балкан Алианс Хелткер“ од Холандија. Станува збор за стратешко партнерство а докторот Митрев ќе продаде мнозински дел но ќе остане на чело на болницата додека истата не прерасне во регионален медицински центар.
„На овој начин стануваме финансиски помоќни за да растеме побрзо и да се развиваме во вистински регионален центар за здравствени услуги со највисоки стандарди. Според договореното, доктор Жан Митрев, како и досега така и понатаму ќе ја предводи целата операција на трансформација на клиниката во регионален центар каде што ќе учат и ќе се развиваат и нови кадри на лекари во делот на кардиохирургијата и другите дејности“, соопштија од клиниката „Жан Митрев“.
За намерата за купопродажба на болницата „Жан Митрев“ известена е Комисијата за заштита на конкуренцијата. На 15 јуни до нив пристигнат е документ со намера – да се реализира стратешко партнерство.
„’Балкан Алианс Хелткер БВ’ друштво основано согласно регулативата на Холандија со седиште на улица ‘Стравинскилан’ бр. 1421, 1077XX, Амстердам, Холандија, во рамки на својата инвестициска политика има намера да стапи во стратешко партнерство со Приватна здравствена установа – Клиничка болница ‘Жан Митрев’ Скопје со седиште на ул. ‘Бледски Договор’ бр. 8 1000 Скопје, преку стекнување контрола со купување на мнозински удел, согласно одредбите од Законот за установите и Законот за здравствена заштита“, стои во објавата на веб страната на Комисијата за заштита на конкуренцијата.
Но медиумите во Албанија во март годинава пишуваат околу тоа кој е вистински сопственик на холандскиот фонд „Балкан Алианс Хелткер’. Монитор.ал ќе објави дека Клодијан Алајбеу, албански бизнисмен купува 86,3% од уделите во „Балкан Алианс Хелткер“. Стекнувањето на мнозинскиот удел, според медиумот, Алајбеу го направил преку друга компанија (КА Хелткер Б.В.) регистрирна во Холандија.
Сопственичка структура на холандскиот фонд „Балкан Алианс Хелткер“
Истражувачката репортерска лабораторија денеска купи документи од холандскиот централен регистар. Проверивме кој е вистински сопственик на фондот од Холандија кој покажува интерес да биде мнозински сопственик на клиниката „Жан Митрев“ но и стратешки партнер на докторот Жан Митрев.
Според документите албанскиот бизнисмен Клодијан Алајбеу во февруари 2022 година во Холандија ја основа компанијата „КА Хелткер“. Тој, преку оваа компанија во март годинава купува мнозински удел во „Балкан Алианс Хелткер“. Официјалниот регистар на Холандија покажува дека „Балкан Алианс Хелткер“ е компанија основана во 1992 година. Од нејзиното основање до денес повеќепати се менува сопственичката структура, меѓу кои имало и физички и правни лица. Во моментов единствен сопственик на оваа компанија е „КА Хелткер“, каде основач е Клодијан Алајбеу. Но, во „КА Хелткер“ се случуваат други промени во мај годинава. Според документите од регистарот во Холандија, во мај оваа година Клодијан Алајбеу излегува од сопственичката структура на „КА Хелткер“, и влегува таканаречена стичинг компанија „Монет Бис“ основана во 2017 година со седиште во Амстердам.
Стичинг компании се правни лица кои зад себе немаат видлив сопственик или акционери. Вакви форми на субјекти се користат од неколку причини, меѓу кои и кога вистинскиот сопственик сака да остане анонимен, да се заштити од одговорност, даночни бенефиции и слично.
Од крило во Воената болница до целосно приватизирање
Со првата бај-пас операција во Македонија, на 1-ви март 2000 година, беше означен почетокот на работата на Специјална болница по хируршки болести „Филип Втори“. Црвената панделка на првата кардиохирургија во земјава ја пресече тогашниот претседател на државата Борис Трајковски и му го отвори патот на младиот и надежен хирург Жан Митрев со државни пари да почне да ја гради неговата кариера и неговиот бренд.
„Токму на тој 1 март 2000 почнува да се пишува историјата во македонското здравство, новата ера во македонската кардиоваскуларна хирургија“ – со гордост изјавува доктор Жан Митрев.
Болницата беше сместена во Воената болница во Скопје. Државата донирала опрема во вредност од 10 милиони германски марки, а донации имало и од Германија, Грција, Финска, Турција, Велика Британија. Моделот според кој беше планиран да работи е јавно – приватно партнерство, односно операциите за пациентите се бесплатни, а трошоците кон болницата „Филип Втори“ ги покрива Фондот за здравство.
„Со отворањето на овој центар Македонија добива национално богатство од непроценливо значење“, ќе рече на отворањето министерот за одбрана Никола Кљусев.
Во медиумите Жан Митрев беше најавуван како познат кардиохирург кој живее и работи во Германија, но одлучува да се врати во татковината за му помогне на здравството и на пациентите кои дотогаш за срцеви операции се испраќаа во странство. Од тој момент срцето станува заштитен бренд на Жан Митрев. Во наредните две децении државата и медиумите ќе му помогнат да го изгради митот за најдобар кардиохирург.
Mонопол спонзориран од државни пари
Низ годините медиумите многу ретко објавуваа што се случува во болницата. Во најголем дел известувањата се поврзани со сомневања за професионалната биографија на докторот и револтот на лекарите од Воената болница каде е сместена неговата приватна болница, бидејќи кираџијата плаќа симболична наемнина. Неговата стручност во ниту еден момент не е доведена во прашање. Болницата „Жан Митрев“ од 2000 до 2010 година е единствената во која македонските граѓани ќе можат да направат операција на срце и сложени кардиолошки интервенции. Во државното здравство не постои таква можност.
„Сметам дека тој е личност на која што Македонија најмногу му има дадено. Покрај тоа што му обезбедивме опрема и простор, му обезбедивме и монопол за работа. Не постои човек во медицинската сфера кој добил толку многу од нашата држава.“, вели во интервју за ИРЛ поранешниот премиер Љупчо Георгиевски, во чиј мандат се отвори болницата на Жан Митрев.
Десетгодишниот јубилеј во 2010-та година беше одбележан со бројка од 10.000 извршени операции. Таа година Жан Митрев за прв пат добива конкуренција. Но не во државното здравство, туку кардиохируршки оддел отвора и болницата „Систина“ и склучува договор со Фондот за здравство. Буџетот од државата за доктор Митрев се намалува. Но, тој и натаму е синоним за виртуоз во кардиохирургијата, а неговата болница и во наредната деценија продолжува да добива годишен буџет од над десет милиони евра од државата. Молкот на институциите во двете децении од постоењето на болницата за начинот на кој ги заработува парите и третманот и лекувањето на пациентите ќе му овозможи да го „позлати“ неговиот бренд и со многу комоција да ја создаде најголемата приватна болница во државата.
Кредити, долгови и пандемски профит
Шпекулации за продажба на Клиниката Жан Митрев имаше уште во 2021 година, кога порталот Фактор објави дека клиниката преговара со странски инвестициски фонд и дека преговорите биле во напредна фаза. Ова го потврдиле и од Клиниката, со појаснување дека се уште се размислува за оваа опција. Втор пат, кога докторот Митрев кажа дека сака да ја продаде болницата беше во јуни 2022 година, еден месец пред објавата на документарниот филм „Нечиста Крв“. Во гостување на радио Канал 77, Митрев кажа дека сметките за струја на болницата се покачиле од 15 илјади месечно на 100.000 евра.
Клиниката Жан Митрев била презадолжена уште во 2018 година. Ова го потврди и докторот Митрев во интервјуто на ИРЛ.
„Ако можам да кажам дека пред 8 до 10 години се изназемав кредити кои беа огромни, вкупно со завршетокот на новата болница имав околу 40 милиона евра кредит кои ги инвестирав во државата. Сега успевам тоа да го отплаќам. Имам уште 20 милиони евра, така да она што сакате Вие да го кажете колку добро јас заработувам, јас само можам да кажам колкав кредит имам“, рече Митрев.
Но податоците од завршните сметки кажуваат нешто поинакво. Интервјуто на ИРЛ со докторот Митрев беше снимено во мај 2022 година, а во прегледот на податоците од годишната сметка на Клиниката, пишува дека голем дел од кредитите на болницата веќе биле исплатени и тој во 2022 година имал долг од 12 милиони евра.
Најмногу пари за враќање, Клиниката имала во 2018 година, кога должела повеќе од 24 милиони евра. Следната 2019 отплатила нешто ситно и дошла до 23.859.748 евра. Во 2020 година биле отплатени два милиона евра и долгот се смалил на 21 милион. Најголемо исплаќање на долговите кон комерцијалните банки има во 2021 и 2022 година, кога Клиниката во овие две години исплатила девет милиони евра. Долгот во 2021 се намалил на 15 милиони, а веќе во 2022 Клиниката должела 12 милиони евра. Половина од она што го должела во 2018 година.
Според податоците во Годишните сметки во пандемските години 2020 и 2021 година Клиниката Жан Митрев пријавила добивка од 17 милиони евра. Веќе следната 2022, болницата бележи загуба од речиси 400 илјади евра.
Венко Филипче ја трансформира специјализираната болница во „Клиника Жан Митрев“
На 1-ви март 2019 година специјализираната болница за хируршки болести прераснува во клиника. Дозволата за работа ја потпишува министерот Венко Филипче. Со тоа „Жан Митрев“ станува втора приватна клиничка болница по „Систина“ која дозволата за работа ја доби две години претходно, во 2017 година. Статус на клиничка болница значи дека установата ја проширува дејноста за работа, а со тоа се зголемува и продажната вредност на болницата.
Условите кои треба една болница да ги исполни за да стане клиника се пропишани во „Правилникот за потребниот простор, опрема и стручен кадар за основање, почнување со работа и вршење на здравствената дејност во здравствените установи“. Болницата воведува девет дејности, кои се услов за да прерасне во клиника. Сопственикот Жан Митрев вработува доктори, голем дел и од државното здравство, кои се лиценцирани носители на деветте дејности. Во договорот сопственикот се задолжува во рок од две години да го реализира „Планот за вработување“ на кој се обврзува и да вработи дополнителен кадар. А, доколку не го реализира се одзема дозволата за работа како клиничка болница.
Поранешниот министер за здравство Венко Филипче за ИРЛ изјави дека не се сеќава дали дал грејс период болницата „Жан Митрев“ да ги исполни критериумите за да се трансформира во Клиника.
„Не се сеќавам, ќе треба да проверам“, рече Венко Филипче денеска во телефонска изјава за Истражувачката репортерска лабораторија.
Во интервју пак за ИРЛ пред една година, доктор Жан Митрев рече дека поради пандемијата добил уште една година грејс период од тогашниот министер Филипче за да вработи медицински персонал.
Од Државниот санитарен и здравствен инспекторат денеска за ИРЛ одговорија дека болницата добила условено решение и рок до крајот на пандемијата да ги исполни сите услови предвидени за статусот „Клиничка болница“. Оттаму нагласуваат дека на 5 мај годинава Светската здравствена организација прогласи крај на пандемијата.
„Понатаму Министерството за здравство одлучува дали ќе формира нова комисија која повторно ќе цени дали се исполнети условите за клиничка болница врз основа на кое треба да издаде ново решение-дозвола за работа“, соопштија од ДСЗИ.
Од Министерството за здравство не добивме одговори.
